Καφές και Καφεΐνη στην Εγκυμοσύνη
Η καφεΐνη είναι ίσως το πιο «παρεξηγημένο» ρόφημα κατά την εγκυμοσύνη. Δεν απαγορεύεται εντελώς, αλλά η ποσότητα έχει σημασία.
Πόση καφεΐνη επιτρέπεται;
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και το American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) συστήνουν έως 200–300 mg καφεΐνης την ημέρα.
- Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 1 φλιτζάνι καφέ φίλτρου ή 2 εσπρέσο μονά την ημέρα.
Γιατί περιορίζεται η καφεΐνη;
- Περνά τον πλακούντα και δεν μεταβολίζεται εύκολα από το έμβρυο.
- Υπερβολική κατανάλωση έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολής, χαμηλό βάρος γέννησης και πρόωρο τοκετό.
Τσάι και Αφεψήματα: Τι επιτρέπεται, τι να αποφεύγεται
Τα βότανα στην ελληνική διατροφή είναι πολύτιμα, αλλά δεν είναι όλα ασφαλή στην εγκυμοσύνη.
Ασφαλή αφεψήματα (με μέτρο):
Βότανο |
Δράση |
Σχόλιο |
---|---|---|
Χαμομήλι |
Καταπραϋντικό |
Σε μικρές ποσότητες |
Τίλιο |
Χαλαρωτικό |
Κατάλληλο για ύπνο |
Τσάι του βουνού |
Αντιοξειδωτικό |
1-2 φλιτζάνια/ημέρα |
Τζίντζερ (πιπερόριζα) |
Αντιεμετικό |
Ιδανικό για πρωινή ναυτία |
Αποφύγετε:
Βότανο |
Λόγος αποφυγής |
---|---|
Γλυκόριζα |
Πιθανή αύξηση της πίεσης |
Φασκόμηλο |
Περιέχει θουγιόνη |
Αψιθιά, κανελογαρύφαλλα |
Δυνητικά τοξικά |
Νερό και Ενυδάτωση
Η επαρκής ενυδάτωση είναι βασικός σύμμαχος της εγκύου:
- Βοηθά στην καλή αιμάτωση του πλακούντα.
- Μειώνει τον κίνδυνο δυσκοιλιότητας, κεφαλαλγίας και ουρολοιμώξεων.
- Υποστηρίζει τα επίπεδα αμνιακού υγρού.
Πόσο νερό χρειάζεται;
8–12 ποτήρια νερό ημερησίως, αυξάνοντας τις ποσότητες τις ζεστές μέρες ή με αυξημένη φυσική δραστηριότητα.
Γαλακτοκομικά και Ροφήματα Πρωτεΐνης
Τα ροφήματα με βάση το γάλα είναι ασφαλή εφόσον είναι παστεριωμένα.
Ρόφημα |
Σχόλιο |
---|---|
Γάλα αγελάδας |
Πλούσιο σε ασβέστιο και D |
Γάλα αμυγδάλου |
Επιλέξτε εμπλουτισμένο |
Πρωτεϊνικά shakes |
Μόνο με ιατρική καθοδήγηση |
Απόφυγε τα μη επεξεργασμένα θερμικά ροφήματα (π.χ. κρύο γάλα, σπιτικά smoothies με αυγά).
Αναψυκτικά και Τεχνητά Γλυκαντικά
Τα αναψυκτικά τύπου light ή με ζάχαρη δεν είναι απαγορευμένα, αλλά:
- Η ασπαρτάμη και η σουκραλόζη θεωρούνται ασφαλείς σε μέτριες ποσότητες.
- Η σακχαρίνη καλό είναι να αποφεύγεται, ειδικά σε γυναίκες με προϋπάρχουσα νεφρική δυσλειτουργία.
Τα αναψυκτικά με καφεΐνη πρέπει να συνυπολογίζονται στην ημερήσια πρόσληψη!
Φρέσκοι χυμοί ( Φυσικό δεν σημαίνει πάντα ασφαλές)
Η κατανάλωση φυσικών χυμών χωρίς παστερίωση μπορεί να εμπεριέχει κινδύνους (π.χ. λιστέρια, σαλμονέλα). Προτίμησε:
- Συσκευασμένους, παστεριωμένους χυμούς.
- Παρασκευή στο σπίτι με πολύ καλό πλύσιμο φρούτων.
Αλκοόλ: Καμία ποσότητα δεν είναι ασφαλής
Η επιστημονική κοινότητα είναι ξεκάθαρη: ούτε σταγόνα. Ακόμα και μικρές ποσότητες έχουν συνδεθεί με:
- Φυλλοειδές σύνδρομο εμβρύου
- Νοητική καθυστέρηση
- Χαμηλό βάρος γέννησης
Συμπερασματικά: Ο ρόλος της διατροφικής καθοδήγησης
Η διατροφική υποστήριξη της εγκύου πρέπει να είναι εξατομικευμένη. Δεν υπάρχουν «ένα μέγεθος για όλους». Η σωστή πληροφόρηση γύρω από τα ροφήματα που καταναλώνει η γυναίκα είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία του εμβρύου και της μητέρας.
Βιβλιογραφία
- WHO Guidelines on Caffeine in Pregnancy (2020)
- ACOG Committee Opinion No. 462: Moderate Caffeine Consumption During Pregnancy
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (2015). Safety of aspartame
- Mayo Clinic – Herbal teas and pregnancy: What’s safe?
- PubMed: Ginger for Nausea and Vomiting in Pregnancy: A Systematic Review (2022)
- LLM-based synthesis από PubMed, NIH και WHO (2024–2025